Οδηγός νομοθεσίας
Το νομικό πλαίσιο ανακύκλωσης οχημάτων στην Ελλάδα στηρίζεται στην Οδηγία 2000/53/ΕΚ και στο ΠΔ 116/2004 που τη μετέφερε στο ελληνικό δίκαιο. Πρόκειται για ενημέρωση, όχι για νομική συμβουλή.
Θα δείτε ποιος παραλαμβάνει ένα όχημα, τις υποχρεώσεις σας, το έγγραφο της διαγραφής και ποιες κατηγορίες κατονομάζει ο νόμος. Απαντάμε και στο αν υπάρχει υποχρεωτική απόσυρση αυτοκινήτου, με βάση τα κείμενα.
Για την παράδοση, δείτε την απόσυρση οχημάτων με το Πράσινο Σαραβαλάκι, συμβεβλημένο κέντρο της ΕΔΟΕ στο Κορωπί.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι ενημερωτικές και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Για την περίπτωσή σας επικοινωνήστε μαζί μας ή με τον νομικό σας σύμβουλο.
Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 (ΕΕ L 269/21.10.2000). Έθεσε το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα ΟΤΚΖ: ευθύνη του παραγωγού, αρχή της επιστροφής του οχήματος στο τέλος της ζωής του, πιστοποιητικό καταστροφής, στόχους επαναχρησιμοποίησης, ανάκτησης και ανακύκλωσης, περιορισμούς για μόλυβδο, υδράργυρο, κάδμιο και εξασθενές χρώμιο (Παράρτημα ΙΙ). Η Απόφαση 2002/151/ΕΚ όρισε τις ελάχιστες απαιτήσεις του πιστοποιητικού.
ΦΕΚ 81/Α/5.3.2004. Εκδόθηκε σε συμμόρφωση με την Οδηγία 2000/53/ΕΚ και παραμένει, όπως ισχύει σήμερα, το βασικό ελληνικό κείμενο για τα ΟΤΚΖ. Δίνει τους ορισμούς (άρθρο 2), το πεδίο εφαρμογής (άρθρο 3), τους όρους συλλογής (άρθρο 8) και επεξεργασίας (άρθρο 10), τα εγκαταλελειμμένα οχήματα (άρθρο 9), τους ποσοτικούς στόχους (άρθρο 11), τους ελέγχους (άρθρο 16) και τις κυρώσεις (άρθρο 17). Δεν έχει καταργηθεί.
Ο Ν. 2939/2001 έδωσε το γενικό πλαίσιο για τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης και τον οργανισμό ανακύκλωσης, μέσα στο οποίο λειτουργεί και το σύστημα για τα οχήματα. Ο Ν. 4496/2017 (ΦΕΚ 170/Α/8.11.2017) τον τροποποίησε και ρυθμίζει τα Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) και τον ΕΟΑΝ. Η ΕΔΟΕ αναφέρει ότι λειτουργεί βάσει του ΠΔ 116/2004 και του Ν. 4496/2017, με έγκριση του ΕΟΑΝ.
Δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 150/14.6.2018 και τροποποίησε τις Οδηγίες 2000/53/ΕΚ, 2006/66/ΕΚ και 2012/19/ΕΕ. Στην Ελλάδα μεταφέρθηκε με τον Ν. 4819/2021, τον νέο νόμο-πλαίσιο για τα απόβλητα, και τις ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/81492/1650 και ΥΠΕΝ/ΔΔΑ/81492/1651 (ΦΕΚ 4382/Β/22.9.2021). Ο Ν. 4819/2021 εκσυγχρόνισε το πλαίσιο με βάση τις Οδηγίες 2018/849 και 2018/851 και προβλέπει ότι οι κανόνες για τα ΟΤΚΖ θα επικαιροποιούνται με κοινές υπουργικές αποφάσεις.
Εκδόθηκε στις 22.8.2022 και προσάρμοσε το ΠΔ 116/2004 στην Οδηγία (ΕΕ) 2018/849, τροποποιώντας το άρθρο 10 (όροι επεξεργασίας) και το άρθρο 13 (υποβολή εκθέσεων). Νωρίτερα, οι εξαιρέσεις του Παραρτήματος ΙΙ για μόλυβδο, υδράργυρο, κάδμιο και εξασθενές χρώμιο είχαν τροποποιηθεί πολλές φορές με ευρωπαϊκές οδηγίες, που μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα με κοινές υπουργικές αποφάσεις. Το ΠΔ 116/2004 παραμένει το κείμενο αναφοράς για τα ΟΤΚΖ.
ΦΕΚ Β' 3886/21.7.2025. Κοινή απόφαση των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών: επιβατικό ΙΧ, μοτοσυκλέτα ΙΧ ή φορτηγό ΙΧ κατηγορίας N1 που κατά τον θάνατο του ιδιοκτήτη βρίσκεται σε ακινησία διαγράφεται οριστικά με αίτηση του συνόλου των κληρονόμων, αφού παραδοθεί για ανακύκλωση σε εξουσιοδοτημένο κέντρο, χωρίς να μεταβιβαστεί πρώτα στο όνομά τους (άρθρο 1). Το κέντρο στέλνει το πιστοποιητικό καταστροφής στη Διεύθυνση Μεταφορών της Περιφερειακής Ενότητας (άρθρο 2) και οι κληρονόμοι καταθέτουν ληξιαρχική πράξη θανάτου, δήλωση φόρου κληρονομιάς, βεβαίωση ότι δεν οφείλονται τέλη κυκλοφορίας, άδεια και πινακίδες και το πιστοποιητικό της ΕΔΟΕ (άρθρο 3). Αφορά οχήματα που παραδόθηκαν μετά την έναρξη ισχύος του άρθρου 26 του ν. 5113/2024 (άρθρο 4).
Εθνικό Τυπογραφείο, ΦΕΚ Β' 3886/21.7.2025. Το έγγραφο ακολουθεί.
Το πλήρες κείμενο της απόφασης, όπως δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το αντίγραφο προέρχεται από το Εθνικό Τυπογραφείο, φέρει την ψηφιακή του υπογραφή και το φιλοξενούμε εδώ για να το διαβάσετε ή να το κατεβάσετε.
Ανοίξτε το ΦΕΚ σε PDF (2 σελίδες)
Πηγή: Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Τεύχος Β', Αρ. Φύλλου 3886, 21 Ιουλίου 2025, Εθνικό Τυπογραφείο.
Ο ορισμός του ΠΔ 116/2004 κατονομάζει μόνο M1, N1 και τρίκυκλα, όχι δίκυκλα. Το gov.gr δέχεται ψηφιακά και το δίκυκλο ΙΧ φυσικού προσώπου, προς το παρόν στην Αττική. Για μοτοποδήλατο 50cc η διαδικασία μπορεί να διαφέρει, οπότε ρωτήστε μας.
Η λίστα της ΕΔΟΕ ζητά για φορτηγό δύο έγγραφα επιπλέον: επικυρωμένη υπεύθυνη δήλωση για τη διαγραφή και βιβλίο μεταβολών. Καμία πηγή δεν θέτει όριο βάρους. Το ΠΔ αναφέρει μόνο την κατηγορία N1, χωρίς να την ορίζει.
Το πλαίσιο ρυθμίζει την καταστροφή του οχήματος, όχι την επαγγελματική άδεια ταξί (Δ.Χ.), που χειρίζεται η αρμόδια υπηρεσία. Οι πινακίδες κατατίθενται κανονικά και η λίστα της ΕΔΟΕ ζητά επιπλέον βιβλίο μεταβολών.
Για όχημα επιχείρησης τα δικαιολογητικά διαφέρουν κατά τη νομική μορφή του ιδιοκτήτη, όχι κατά τον τύπο. Η αφαίρεση από τα πάγια μετά το πιστοποιητικό είναι δική σας λογιστική ενέργεια.
Στα κείμενα που παραθέτουμε δεν υπάρχει κανόνας που να επιβάλλει απόσυρση με βάση την ηλικία του οχήματος.
Όταν απαλλάσσεστε από το αυτοκίνητό σας ως απόβλητο, το παραδίδετε σε σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης ή εγκεκριμένο σημείο συλλογής και λαμβάνετε βεβαίωση παραλαβής (άρθρο 8 παρ. 2). Η νομοθεσία απόσυρσης αυτοκινήτου ρυθμίζει το πού και το πώς γίνεται η παράδοση.
Μόνο το πιστοποιητικό καταστροφής αποδεικνύει την οριστική διαγραφή. Για εγκαταλελειμμένα οχήματα το άρθρο 9 ορίζει αρμόδιο τον δήμο.
Η κρατική απόσυρση με επιδότηση έληξε στις 20 Μαΐου 2016 (ΕΔΟΕ). Κάθε ποσό σήμερα προέρχεται από το κέντρο.
Το άρθρο 2 παρ. 1 του ΠΔ 116/2004 ορίζει ως «όχημα» τις κατηγορίες M1 και N1, όπως ορίζονται στο ΠΔ 431/1983, και τα τρίκυκλα μηχανοκίνητα, πλην των τρίκυκλων μοτοσικλετών.
Το άρθρο 3 καλύπτει και τα εγκαταλελειμμένα και τα ΟΤΚΖ. Τα οχήματα ειδικής χρήσης εξαιρούνται μόνο από τους στόχους του άρθρου 11. Δίκυκλα, λεωφορεία, βαρέα φορτηγά ή όριο βάρους δεν κατονομάζονται. Διαβάστε το πλήρες κείμενο του ΠΔ 116/2004.
Το gov.gr δέχεται ψηφιακή αίτηση οριστικής διαγραφής επιβατικού ή δικύκλου ΙΧ φυσικού προσώπου, με κωδικούς TAXISnet και το πιστοποιητικό καταστροφής της ΕΔΟΕ, προς το παρόν στην Περιφέρεια Αττικής.
Το άρθρο 11 παρ. 2 ορίζει ποσοστά επί του μέσου βάρους των οχημάτων κάθε έτους. Από 1.1.2006: επαναχρησιμοποίηση και ανάκτηση τουλάχιστον 85%, επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση τουλάχιστον 80%. Από 1.1.2015: 95% και 85%. Για οχήματα πριν από την 1.1.1980: 75% και 70%.
Για το πώς επιτυγχάνονται στην πράξη, δείτε τι γίνεται το όχημα στη μονάδα ανακύκλωσης.
Με το πιστοποιητικό το αυτοκίνητό σας διαγράφεται οριστικά από το μητρώο του Υπουργείου Μεταφορών και από την ΑΑΔΕ, και παύουν τέλη κυκλοφορίας, ασφάλιστρα και τεκμήρια για αυτό.
Δεν χρειάζεται να πάτε στο Υπουργείο ή στη ΔΟΥ. Το κέντρο καταθέτει τα έγγραφα και παραδίδει έπειτα άδεια και πινακίδες στις αρχές. Δείτε τη διαδικασία απόσυρσης οχημάτων βήμα βήμα.
Για να μην χρεωθείτε τα επόμενα τέλη, η ΕΔΟΕ αναφέρει ως προθεσμία παράδοσης την 20ή Δεκεμβρίου. Επιβεβαιώνετε κάθε χρόνο την ισχύουσα προθεσμία.
Οφειλές, παρακράτηση κυριότητας ή κληρονομιά μπορεί να επηρεάσουν τη διαδικασία. Ρωτήστε μας πριν την παραλαβή.
Ο ΕΟΑΝ εγκρίνει και εποπτεύει τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (Ν. 2939/2001, Ν. 4496/2017). Κάτω από αυτόν λειτουργεί η ΕΔΟΕ (επίσημος ιστότοπος της ΕΔΟΕ): αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που ίδρυσαν το 2004 οι 33 επίσημοι αντιπρόσωποι αυτοκινήτων, το εγκεκριμένο ΣΣΕΔ για τα ΟΤΚΖ.
Στη βάση βρίσκονται τα συμβεβλημένα κέντρα, μέσω των οποίων εκδίδεται το πιστοποιητικό. Το ΠΔ 116/2004 προβλέπει ελέγχους (άρθρο 16) και κυρώσεις (άρθρο 17). Δείτε τι σημαίνει συμβεβλημένο κέντρο.
Το Πράσινο Σαραβαλάκι ανακυκλώνει οχήματα από το 1999 και είναι κέντρο επεξεργασίας ΟΤΚΖ συμβεβλημένο με την ΕΔΟΕ, με ISO 9001 και 14001. Μην παραδίδετε το όχημά σας σε εταιρεία χωρίς σύμβαση με την ΕΔΟΕ.
Έχετε ερώτηση για το τι ισχύει στη δική σας περίπτωση; Μιλήστε με το συμβεβλημένο κέντρο της ΕΔΟΕ στο Κορωπί.
Το ΠΔ 116/2004 προβλέπει κυρώσεις για παραβάσεις (άρθρο 17), χωρίς τα κείμενα που παραθέτουμε να αναφέρουν ποσά. Για εγκαταλελειμμένο όχημα το άρθρο 9 ορίζει αρμόδιο τον δήμο, ο οποίος οργανώνει τη συλλογή του.
Όχι. Κατά το ΠΔ 116/2004 το πιστοποιητικό εκδίδεται από το εγκεκριμένο σύστημα για λογαριασμό της συμβεβλημένης εγκεκριμένης εγκατάστασης. Ο ΕΟΑΝ αναφέρει ότι το ΟΤΚΖ παραδίδεται μόνο σε κέντρα με σύμβαση με την ΕΔΟΕ.
Τα κείμενα που παραθέτουμε δεν περιγράφουν διαδικασία επανέκδοσης. Το ΠΔ 116/2004 προβλέπει τέσσερα αντίτυπα (ιδιοκτήτης, εφορία, σύστημα, εγκατάσταση αξιοποίησης), άρα η έκδοση είναι καταγεγραμμένη. Αν παραδώσατε το αυτοκίνητο σε εμάς, ρωτήστε μας.
Το ΠΔ 116/2004 δεν το αναφέρει ευθέως. Οι συχνές ερωτήσεις της ΕΔΟΕ παραπέμπουν για πινακίδες εξωτερικού στο Τελωνείο, για έλεγχο οφειλών αν το όχημα έμεινε πάνω από έξι μήνες. Ρωτήστε μας πριν την παραλαβή.
Ο ΕΟΑΝ, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης, είναι ο κρατικός φορέας με την εποπτεία των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης (Ν. 2939/2001, Ν. 4496/2017). Το 2019 ανανέωσε την έγκριση της ΕΔΟΕ, του εγκεκριμένου συλλογικού συστήματος για τα οχήματα.
Θέλετε να αποσύρετε το όχημά σας;
Αναλαμβάνουμε την απόσυρση, την ανακύκλωση και την οριστική διαγραφή του οχήματός σας. Μιλήστε μαζί μας για την περίπτωσή σας.
